Constant moeten en de cognitieve truc

IMG_3799 

Ha Rutger,

Terwijl ik dit schrijf zit ik aan mijn antieke bureautje en kijk ik uit op mijn achtertuin. De zon schijnt, zie ik aan de gloed die over de takken van de boom hangt en ik hoor vogels zingen. En links van me, naast een lange to-do list, ligt mijn telefoon, die af en toe oplicht. Ook popt er af en toe iets op in mijn beeldscherm: mail ontvangen. Het voelt alsof ik continu word herinnerd aan dingen die ik nog moet doen, mensen die iets van me nodig hebben. Ik kan het gehaaste gevoel maar slecht van me afschudden. Ik train sinds kort een groep jonge, ambitieuze vrouwen en ik merk dat zij dat nog sterker hebben. Ze (en wij net zo) leven in een wereld van deadlines, 'moeten', resultaten en doelen. Alles moet direct worden omgezet in actie. En doordat we geloven dat we moeten voldoen aan allerlei verwachtingen, voor een groot deel door onszelf gesteld, denken we continu in goed en fout. Geslaagd of niet geslaagd. Succesvol of gefaald. Blijkbaar leren we dat dat nodig is als je iets wil bereiken in het leven. Dat je dingen goed doet. Mijn moeder is decaan van de HAVO op een middelbare school. Ze vertelde dat er afgelopen week twee leerlingen bij haar waren gekomen, want ze hadden een probleem. 'Wat nou als we de verkeerde studie kiezen?' vroegen ze mijn moeder. 'Wat nou als we later toch iets anders willen doen?' Mijn moeder heeft ze geprobeerd uit te leggen dat de kans groot is dat dat gaat gebeuren en dat dat helemaal oké is. Dat het belangrijkste nu is dat ze iets kiezen waar ze plezier in hebben, iets dat op dit moment goed voelt. Dat er tegenwoordig nou eenmaal weinig mensen nog veertig jaar hetzelfde werk doen. Ik hoop dat ze de druk voor die leerlingen iets heeft weten te verlichten.

Hoe verhoudt het denken in 'geslaagd - niet geslaagd' zich tot de ideeën van mindfulness? En hoe zouden we anderen, in onze communicatie en begeleiding, kunnen ondersteunen in de meest belangrijke onderdelen van mindfulness? De focus op het hier & nu, het oordeelloos zijn, de acceptatie.. Benieuwd wat je hierover denkt!

 

Hoi Phyleen,

Mooie thema’s en zeker iets waar ik ook regelmatig mee worstel. De behoefte om te ‘voldoen’ en de angst niet te ‘voldoen’, de angst voor verkeerde keuzes, lastige prioriteiten stellen en reageren op allerlei apèls. Maar ja, allemaal zaken die bij het leven horen. Excuus voor deze dooddoener maar volgens mij is de belangrijkste stap in het omgaan met deze thema’s het accepteren dat ze er zijn en niet zullen weggaan. Graag stellen we ons een wat utopisch leven voor waarin dit soort thema’s er niet zijn of in ieder geval niet zoveel invloed op ons hebben. Vanuit de mindfulness is de eerste stap eigenlijk altijd erkennen van de situatie zoals hij is en daarmee erkennen dat thema’s als ‘voldoen’, ‘slagen, en ‘kiezen’ bij je leven horen. Dat je er niet aan ontkomt en dat het niet altijd leuk om is ermee te maken te hebben. Accepteren door ze toe te staan dus eigenlijk. Niet altijd makkelijk omdat we hier vaak een cognitieve truc van maken. In ons hoofd zeggen we bijvoorbeeld tegen onszelf dat we vanaf nu gaan accepteren dat we niet altijd voldoen. Vervolgens verwachten we van onszelf dat we ons niet meer rot voelen als we denken niet te voldoen (want dat ging je accepteren, toch?). Op deze manier maken we er een ‘doe-ding’ van en ontstaat er als vanzelf weer een nieuwe taak waaraan we niet kunnen voldoen. Op het moment dat je het gevoel hebt dat je niet voldoet, heb je niet alleen te maken met dat vervelende gevoel maar ook met een gevoel van falen omdat je toch met jezelf had afgesproken dat 'niet altijd voldoen' te accepteren en het daarmee niet meer zo vervelend te vinden. Snap je het nog? ;-)

Maar hoe dan wel? De kracht zit hem uiteraard in de eenvoud. Op het moment dat je het gevoel hebt dat je niet voldoet (of geen keuze kan maken, of moeite hebt alle apèls te managen etc.) dan sta je daar bij stil. Je kijkt of je uit het oordeel - van de situatie maar vooral ook van jezelf - kan blijven en het verleden en de toekomst buiten beschouwing kan laten. Misschien een moment je ogen sluiten. Wat mij vaak helpt is met mijn aandacht naar mijn lichaam gaan en eens kijken of ik dat gevoel ergens kan vinden in mijn lijf. En zo ‘onderzoeken’ hoe dat gevoel eruit ziet, waar het zit in je lichaam, welke gedachten er misschien bij horen en welke andere sensaties en ervaringen mee komen. Met deze houding geef je als het ware ruimte aan het vervelende gevoel. En simpel gezegd vinden vervelende gevoelens dat over het algemeen niet zo fijn. Vervelende gevoelens willen graag dat je tegen ze vecht zodat ze nog wat vervelender kunnen worden. Kijk dus of je een echte open en nieuwsgierige houding kan aannemen en het vervelende gevoel kan toestaan. En merk op wat er dan gebeurt met dat gevoel. Ook hierbij natuurlijk het gevaar dat je gaat verwachten dat je met die mooie open houding het vervelende gevoel laat verdwijnen, waarmee je er als het ware weer een trucje van maakt. Dus: vanuit die open houding ook toestaan dat het gevoel misschien toeneemt of verandert of andere (vervelende) gevoelens of gedachten oproept. Het mag er allemaal zijn. Vervolgens ga je met je aandacht naar je ademhaling en gun je je geest wat rust door alleen maar te hoeven meedeinen op de golven van je ademhaling. Op deze manier kom je los van je gedachten en gevoelens. Je kan ze als het ware laten gaan. Natuurlijk kan het zijn dat die gedachten en/of gevoelens weer terugkomen en ook dat is prima. Je merkt het op en gaat weer met je aandacht naar de ademhaling. Mooi als je op een gegeven moment wat meer rust en ruimte gaat ervaren in het hoofd en je lijf, maar reken er niet te hard op ;-) Breid vervolgens je aandacht verder uit rondom die adembeweging naar je gehele lichaam en de omgeving waarin je bent en maak een keuze in wat je verder gaat doen. Misschien kies je ervoor om je best te doen om aan een bepaalde verwachting te voldoen, misschien ook niet. Maakt ook niet uit. Gun jezelf een keuze die je op dat moment het beste lijkt en ga daarmee aan de slag. Misschien zonder 100% zeker te weten dat het de beste keuze is, maar gun jezelf de beslissing en geef het vervolgens een echte kans.

Volgens mij is het harstikke mooi als je dan ergens met overtuiging voor kan gaan en je toegewijd met die keuze bezig kan zijn. Toewijding en passie zijn zaken die goed passen bij mindful leven. Als je merkt dat je je goed voelt bij wat je doet, is het alleen maar mooi om met volle aandacht te werken en leren. Uiteraard kan je hierbij ook weer over je eigen grenzen gaan en dat wellicht te laat opmerken. Interessant verhaal toch dat leven. Maar daarover eventueel de volgende keer meer….

Contact

Contact met Rutger en Phyleen

 
 
© Copyright 2017 Alle rechten voorbehouden door Vis Trainingen - Sitemap
Website door Fuzz Dogs